Den Bosch is de volksnaam voor ‘s-Hertogenbosch, de hoofdstad van Noord-Brabant. De gemeente telt zo’n 160.000 inwoners en is groter dan de meeste bezoekers denken. Naast de binnenstad met de Sint-Jan en de Markt horen ook Rosmalen, Empel, Engelen, Bokhoven, Nuland, Vinkel en Kruisstraat erbij. Wij zijn als lokale partij sinds 1998 actief in al die wijken en dorpen. Hieronder vind je wat je wilt weten als bezoeker, als nieuwe inwoner of als Bosschenaar die de stad eens als geheel wil zien.
Wat is Den Bosch en waarom heet het zo
De officiële naam is ‘s-Hertogenbosch, een verbastering van “des Hertogen bosch”: het bos van de hertog. Die hertog was Hendrik I van Brabant, die de plaats rond 1185 stadsrechten gaf. In de dagelijkse praktijk zegt vrijwel niemand ‘s-Hertogenbosch. Op het station, op verkeersborden en in officiële stukken staat de lange naam, maar in de kroeg, op het werk en op verjaardagen is het gewoon Den Bosch.
Er is geen verschil tussen de twee. Het is dezelfde stad en dezelfde gemeente. Tijdens carnaval komt er nog een derde naam bij: dan heet de stad Oeteldonk en veranderen de inwoners in Oeteldonkers.
De geschiedenis van Den Bosch in vogelvlucht
Den Bosch groeide in de middeleeuwen uit tot een van de grootste steden van de Nederlanden, dankzij de handel over de Dommel en de Aa. De stad was eeuwenlang een vestingstad, omringd door water en moerassen. Daar komt de bijnaam “het Moerasdraeck” vandaan: de stad was moeilijk in te nemen omdat het omliggende land onder water gezet kon worden.
De Sint-Janskathedraal is het zichtbaarste erfgoed uit die tijd. Er is van ongeveer 1380 tot 1530 aan gebouwd en hij geldt als hoogtepunt van de Brabantse gotiek. Kijk bij een bezoek ook omhoog naar de luchtboogfiguurtjes op het dak. Rond 1450 werd in de stad de schilder Jheronimus Bosch geboren, die zijn naam aan Den Bosch ontleende en er zijn hele leven bleef wonen.
Onder de binnenstad loopt de Binnendieze, een stelsel van middeleeuwse waterwegen dat deels overkapt is. Je kunt er met een bootje doorheen varen, en dat is iets wat je in geen andere Nederlandse stad op deze manier ziet. Wil je de historische stad liever op de fiets zien, daarvoor organiseren we regelmatig een fietstocht langs historisch ‘s-Hertogenbosch met raadslid Rinie Mees.
De wijken en dorpen van de gemeente Den Bosch
Wie alleen de binnenstad kent, kent maar een klein deel van Den Bosch. De gemeente is in de loop van de tijd flink gegroeid. In 1971 kwamen onder meer Empel, Engelen en Bokhoven erbij, in 1996 Rosmalen en in 2015 Nuland en Vinkel, na de opheffing van de gemeente Maasdonk.
De stad zelf bestaat uit wijken met elk een eigen karakter:
| Gebied | Wijken en kernen | Karakter |
|---|---|---|
| Centrum | Binnenstad, Het Zand, Hinthamerpoort | Historisch, horeca, winkels |
| Noord | Maaspoort, Sparrenburg, Deuteren, Het Zand | Mix van nieuwbouw en oudere volkswijken |
| Oost | Graafsewijk, Kruiskamp, De Hambaken, Hintham | Naoorlogse bouw, veel vernieuwing |
| West | De Groote Wielen (grens Rosmalen), Empel, Engelen, De Vliert | Gezinnen, ruimere woningen |
| Zuid | Den Bosch-Zuid, Muntel, Vughterpoort, Orthen | Rustiger, dichter bij het groen |
| Rosmalen en dorpen | Rosmalen, Nuland, Vinkel, Kruisstraat, Maliskamp, Bokhoven | Dorps, eigen verenigingsleven |
Die indeling is grof, want grenzen tussen wijken lopen in de praktijk door elkaar. Maar het laat zien hoe verschillend de gemeente is.
De binnenstad en het centrum
De Bossche binnenstad is compact. Binnen tien minuten loop je van het station naar de Markt, en vanaf daar ligt bijna alles op loopafstand. Op de Markt staat het standbeeld van Jheronimus Bosch en vind je op woensdag en zaterdag de weekmarkt. Aan het andere eind van de Hinthamerstraat ligt de Parade, het plein voor de Sint-Jan, met terrassen die bij mooi weer tot ver in de avond vol zitten.
Wat opvalt: het centrum is echt bewoond. Boven de winkels wonen mensen, en dat merk je aan de sfeer. Het is geen openluchtmuseum. Over hoe het centrum eruit moet zien, wordt dan ook stevig gediscussieerd. Wij vinden dat bewoners daarin een stem moeten hebben en dienden daarom een motie in om inwoners te betrekken bij de uiterlijke vormgeving van Den Bosch centraal.
Rosmalen en de dorpen zoals Nuland en Vinkel
Rosmalen is met zo’n 35.000 inwoners een stad op zich, met een eigen centrum, station en uitgesproken identiteit. Veel Rosmalenaren zeggen nog altijd “ik woon in Rosmalen” en niet “in Den Bosch”. Dat begrijpen we. Nuland en Vinkel zijn nog kleiner en hebben een sterk verenigingsleven, waar de voetbalclub, de fanfare en de kerk nog echt het dorp bij elkaar houden.
Een veelgehoorde klacht in de dorpen is dat beslissingen in het Bossche stadhuis ver van hen af staan. Daarom lopen wij regelmatig wijkwandelingen, onder meer in Nuland, Rosmalen, Hintham en Orthen. Je hoort op zo’n wandeling dingen die nooit in een raadsvoorstel staan: een oversteekplaats die niet werkt, een speeltuin die al jaren kapot is, zorgen over de windturbines die in de Rosmalense polder gepland werden. Tegen die turbines hebben we actief geprotesteerd.
Veiligheid en aandachtswijken
Den Bosch is over het algemeen een veilige stad om te wonen, maar niet elke buurt voelt even veilig. Dat eerlijk zeggen helpt meer dan het wegpoetsen.
Wijken als Kruiskamp, Graafsewijk en De Hambaken worden vaak aandachtswijken genoemd. Daar wonen relatief veel mensen met een laag inkomen, en er speelt meer overlast. Tegelijk zijn het wijken met veel sociale samenhang, waar bewoners elkaar kennen en veel voor elkaar doen. Het label “achterstandswijk” doet die bewoners vaak tekort. Tijdens onze wandelingen door de Kruiskamp en de Graafsewijk hoorden we vooral vragen over onderhoud, verkeer en jongeren op straat, en minder over zware criminaliteit.
Er zijn wel zorgen. We schreven een open brief aan burgemeester Mikkers over de toenemende onveiligheid en de situatie in de Aawijk in Rosmalen. Onze motie voor een meldpunt straatintimidatie werd door de gemeenteraad aangenomen, zodat vooral vrouwen en jongeren een plek hebben om naartoe te gaan als ze worden nageroepen of lastiggevallen. Ook pleiten we tegen fatbikes in de centra van Den Bosch en Rosmalen: te snel, te zwaar, en voetgangers voelen zich er niet meer veilig door. Actuele cijfers per wijk vind je op de site van de gemeente ‘s-Hertogenbosch.
Wonen in Den Bosch
De woningmarkt in Den Bosch staat onder druk, net als in de rest van Brabant. De stad is populair bij mensen uit de Randstad die meer ruimte zoeken en toch met de trein binnen een uur in Amsterdam willen zijn. Dat drijft de prijzen op. Starters en mensen met een middeninkomen merken dat het hardst.
In de praktijk zien we drie groepen die vastlopen: jongeren die in hun eigen dorp willen blijven, senioren die kleiner willen wonen maar niets geschikts vinden in hun wijk, en gezinnen die uit een te klein huurhuis willen maar boven de grens voor sociale huur verdienen. Nieuwbouw vindt vooral plaats in De Groote Wielen, rond de spoorzone en op kleinere plekken in de dorpen.
Een groot project is de ontwikkeling rondom het station. Daar komen woningen, kantoren en een vernieuwd knooppunt. Over de financiering daarvan was in maart discussie in de raad; wij hebben ons standpunt toegelicht bij de financieringsafspraken voor knooppuntontwikkeling Bosch Centraal. Ons punt: bouwen is nodig, maar niet ten koste van een huishoudboekje dat uit de hand loopt.
Wat is er te doen in Den Bosch
Den Bosch heeft een reputatie als Bourgondische stad, en die is terecht. Veel terrassen, veel kleine restaurants, en een agenda die van voorjaar tot de kerstmarkt goed gevuld is. Een actueel overzicht houden we bij op onze pagina over evenementen in Den Bosch.
Shoppen en de bekende straatjes
Shoppen in de Bossche binnenstad is leuk omdat het gevarieerd is. De ketens zitten vooral in de Hinthamerstraat, Kerkstraat en Pensmarkt. De kleinere, eigen winkels vind je in de zijstraatjes. Een paar straten die de moeite waard zijn:
- Verwersstraat: mode, design en cadeauwinkels in oude panden.
- Korte Putstraat: vooral eten en drinken, met terrassen op de keien.
- Snellestraat: klein en gezellig, met speciaalzaken.
- Vughterstraat: lang, afwisselend, met vintage en koffie.
- Hinthamerstraat: de bekendste winkelstraat, richting de Sint-Jan.
- Kolperstraat: rustiger, met kleine boetiekjes.
- Minderbroedersstraat: horeca en winkels vlak bij de Markt.
Neem tussendoor een Bossche Bol bij Jan de Groot op de Stationsweg. Reken op een rij, zeker in het weekend.
Bekende plekken, evenementen en bekende Bosschenaren
Vaste hoogtepunten die elk jaar terugkomen:
- Carnaval in Oeteldonk, in februari of maart, waarbij de hele stad in boerenkiel rondloopt.
- Jazz in Duketown, met Pinksteren, gratis op pleinen in de binnenstad.
- De Bosch Parade, varend theater over de Binnendieze.
- Theaterfestival Boulevard, in augustus rond de Parade en het Zuiderpark.
- Bourgondisch Den Bosch, een culinair evenement in het centrum.
- De Bossche Beeldenstorm, een kunstmoment dat kunst de stad in brengt.
- Het grastennistoernooi in Rosmalen, in juni, met internationale toppers.
Wie een dagje komt, moet in ieder geval de Sint-Jan in, een rondvaart over de Binnendieze doen en het Noordbrabants Museum of het Jheronimus Bosch Art Center bezoeken.
De bekendste Bosschenaar blijft Jheronimus Bosch. Ruud van Nistelrooy begon zijn profcarrière bij FC Den Bosch, de club die in stadion De Vliert speelt. Veel bekende Nederlanders wonen tijdelijk in of rond de stad, maar de echte helden van Den Bosch zijn vaak de mensen achter de carnavalsverenigingen, buurthuizen en sportclubs.
Bereikbaarheid en ligging
Den Bosch ligt centraal in Nederland, op het kruispunt van de A2 (Amsterdam–Eindhoven) en de A59 (richting Oss en Zeeland). Met de intercity ben je in ongeveer een halfuur in Utrecht, in twintig minuten in Eindhoven en in iets meer dan een uur in Amsterdam. Rosmalen heeft een eigen station.
In de binnenstad kun je beter niet met de auto komen. De parkeergarages aan de rand zijn prima, en op de fiets ben je overal sneller.
Wat speelt er nu in Den Bosch
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 is de politieke kaart van Den Bosch veranderd. Leefbaar ‘s-Hertogenbosch groeide van 2 naar 4 zetels. Sinds 1 april zitten Rinie Mees, Luc Holterman, Melissa Krol-Gumbs en Maarten Kagie (fractievoorzitter) in de gemeenteraad voor de periode 2026–2030.
De onderwerpen die nu op tafel liggen, zijn herkenbaar voor veel inwoners: betaalbare woningen, veiligheid in de wijken, de verbouwing rond het station, verkeersdrukte en fatbikes in het centrum, en de lokale lasten. Het college van burgemeester en wethouders neemt de dagelijkse besluiten, maar de gemeenteraad controleert en stelt de kaders vast. Daar kun je als inwoner invloed op uitoefenen door in te spreken, raadsleden te mailen of mee te lopen met een wijkwandeling.
Onze partij bestaat sinds 1997, toen Paul Kagie Lente ’97 oprichtte. In 2014 werd hij wethouder Zorg. Wat we in al die jaren hebben geleerd: de beste ideeën komen zelden uit het stadhuis, maar van mensen die in hun eigen straat zien wat er mis gaat. Ons programma voor deze periode heet dan ook “Doen wat er écht toe doet”.
Mensen vragen ook
Wat moet je zeker doen in Den Bosch?
Ga de Sint-Jan in, maak een rondvaart over de Binnendieze en eet een Bossche Bol. Wie langer blijft, loopt door de zijstraatjes rond de Markt en sluit af op een terras op de Parade.
Kun je leuk shoppen in Den Bosch?
Ja. De grote ketens zitten vooral in de Hinthamerstraat. Wie verder kijkt, vindt in de Verwersstraat en de Snellestraat de kleinere, eigen winkels die je niet in elke stad tegenkomt. Omdat de binnenstad zo compact is, loop je alles in een middag af zonder één keer de bus te nemen.
Welke bekende Nederlander woont in Den Bosch?
De bekendste naam die met de stad verbonden is, blijft schilder Jheronimus Bosch. Ruud van Nistelrooy brak door bij FC Den Bosch. Wie er op dit moment woont, wisselt, en daar houden we geen lijst van bij.
Wat zijn 7 leuke straatjes in Den Bosch?
De Verwersstraat, Korte Putstraat, Snellestraat, Vughterstraat, Hinthamerstraat, Kolperstraat en Minderbroedersstraat. Samen geven ze een goed beeld van winkels, horeca en oude gevels.
Wat is leuker, Tilburg of Den Bosch?
Dat hangt af van wat je zoekt. Tilburg is groter en voelt jonger, met veel studenten en een textielverleden dat je nog terugziet in de oude fabriekspanden. Den Bosch is compacter en draait meer om erfgoed, eten en drinken: de Sint-Jan, de Binnendieze en een terras op de Parade. Kiezen hoeft niet. De trein doet er een kleine twintig minuten over, dus je pakt ze makkelijk allebei mee.
Is er een achterstandswijk in Den Bosch?
Er zijn wijken die de gemeente als aandachtswijk ziet, zoals de Kruiskamp, de Graafsewijk en De Hambaken. Daar spelen meer armoede en overlast, maar het zijn ook wijken met veel betrokken bewoners. Het woord achterstandswijk vertelt maar de helft van het verhaal.
Wil je weten wat er in jouw wijk of dorp speelt, of heb je een punt dat de gemeenteraad moet horen? Kijk dan in onze agenda met evenementen en activiteiten wanneer we bij jou in de buurt zijn, of spreek een van onze raadsleden direct aan.
